Wentellagers (berekenen)
In de werktuigbouwkunde wordt veel gebruik gemaakt van wentel lagers, of gewoon lagers. Lagers zijn er in vele soorten en maten en moeten worden berekend op een bepaalde toepassingen. Hierdoor kan het kiezen van het juiste type en grootte nog wel eens lastig zijn.
Zo zijn er de groefkogellagers, hoekcontactkogellagers, cilinderlagers, kruisrollenlagers, naaldlagers, tonlagers, kegellagers, axiale kogellagers, cilindertaatslagers, naaldtaatslagers, tontaatslagers etc etc... daarbij heb je dan vaak nog keuze uit een tiental verschillende uitvoeringen ook, zoals: meerrijige lagers, lagers voor hoge toerentallen, precisie lagers, dichte lagers etc etc...
Daarom hieronder alvast een tabel met daarin toepassingen van verschillende veel voorkomende soorten lagers bij verschillende belastingen. Lagers worden vrijwel altijd met een passing gemonteerd, kijk hiervoor bij de passingen.
Tabel 1: Lager keuze bij verschillende belastingen.
| Belasting |
Eenheids as stelsel |
Eenheids gat stelsen |
Toepassingsvoorbeeld |
| Losse passingen |
H6/h5 | H6/h5 | -Tandwielen op as |
| G7/h6 | H7/g6> | - Schuivende onderdelen |
| F8/h7 | H8/f7 | - Dubbel gelagerde onderdelen - Geleidingen - Stelringen |
| D10/h9 | H10/d9 | - Lagers in landbouwmachines |
| C11/h11 | H11/c11 | - Sleutervlakken |
Overgangs
passingen |
J7/h6 K7/h6 N7/h6 | H7/j6 H7/k6 H7/n6 | -Centreerbussen - Passtiften |
| J8/h7 | H8/j7 | - Assen in naven met spieverbinding |
| Vaste passingen | P7/h6 S7/h6 | H7/p6 H7/s6 | Lagerbussen in een huis - Onderdelen zonder borging (Kracht nodig voor het opbrengen van onderdeel) |
Tabel 2: Maatafwijkingen voor gaten.
| Kenletter -> | C11 | D10 | F8 | G7 | H6 | H7 | H8 |
H10 | H11 | J7 | J8 | K7 | N7 | P7 | S7 |
| 1 tot 3mm | +130 +60 | +60 +20 | +20 +6 | +12 +2 | +6 0 | +10 0 | +14 0 | +40 0 | +60 0 | +4 -6 | +6 -8 | 0 -10 | -4 -14 | -6 -16 | -14 -24 |
| 3 tot 6mm |
+145
+70 |
+78
+30 |
+28
+10 |
+16
+4 |
+8
0 |
+12
0 |
+18
0 |
+48
0 |
+75
0 |
+6
-6 |
+10
-8 |
+3
-9 |
-4
-16 |
-8
-20 |
-15
-27 |
| 6 tot 10mm |
+170
+80 |
+98
+40 |
+35
+13 |
+20
+5 |
+9
0 |
+15
0 |
+22
0 |
+58
0 |
+90
0 |
+8
-7 |
+12
-10 |
+5
-10 |
-4
-19 |
-9
-24 |
-17
-32 |
| 10 tot18mm |
+250
+95 |
+120
+50 |
+43
+16 |
+24
+6 |
+11
0 |
+18
0 |
+27
0 |
+70
0 |
+110
0 |
+10
-8 |
+15
-12 |
+6
-12 |
-5
-23 |
-11
-29 |
-21
-39 |
| 18 tot 30mm |
+240
+110 |
+149
+65 |
+53
+20 |
+28
+7 |
+13
0 |
+21
0 |
+33
0 |
+84
0 |
+130
0 |
+12
-9 |
+20
-13 |
+6
-15 |
-7
-28 |
-14
-35 |
-27
-48 |
| 30 tot 40mm |
+280
+120 |
+180
+80 |
+64
+25 |
+34
+9 |
+16
0 |
+25
0 |
+39
0 |
+100
0 |
+160
0 |
+14
-11 |
+24
-15 |
+7
-18 |
-8
-33 |
-17
-42 |
-34
-59 |
| 40 tot 50mm |
+290
+130 |
+180
+80 |
+64
+25 |
+34
+9 |
+16
0 |
+25
0 |
+39
0 |
+100
0 |
+160
0 |
+14
-11 |
+24
-15 |
+7
-18 |
-8
-33 |
-17
-42 |
-34
-59 |
| 50 tot 65mm |
+330
+140 |
+220
+100 |
+76
+30 |
+40
+10 |
+19
0 |
+30
0 |
+46
0 |
+120
0 |
+190
0 |
+18
-12 |
+28
-18 |
+9
-21 |
-9
-39 |
-21
-51 |
-42
-72 |
| 65 to t80mm |
+340
+150 |
+220
+100 |
+76
+30 |
+40
+10 |
+19
0 |
+30
0 |
+46
0 |
+120
0 |
+190
0 |
+18
-12 |
+28
-18 |
+9
-21 |
-9
-39 |
-21
-51 |
-48
-78 |
| 80 tot 100mm |
+390
+170 |
+260
+120 |
+90
+36 |
+47
+12 |
+22
0 |
+35
0 |
+54
0 |
+140
0 |
+220
0 |
+22
-13 |
+34
-20 |
+10
-25 |
-10
-45 |
-24
-59 |
-58
-93 |
| 100 tot 120mm |
+400
+180 |
+260
+120 |
+90
+36 |
+47
+12 |
+22
0 |
+35
0 |
+54
0 |
+140
0 |
+220
0 |
+22
-13 |
+34
-20 |
+10
-25 |
-10
-45 |
-24
-59 |
-66
-101 |
| 120 tot 140mm |
+450
+200 |
+305
+145 |
+106
+43 |
+54
+14 |
+25
0 |
+40
0 |
+63
0 |
+160
0 |
+250
0 |
+26
-14 |
+41
-22 |
+12
-28 |
-12
-52 |
-28
-68 |
-77
-117 |
| 140 tot 160mm |
+460
+210 |
+305
+145 |
+106
+43 |
+54
+14 |
+25
0 |
+40
0 |
+63
0 |
+160
0 |
+250
0 |
+26
-14 |
+41
-22 |
+12
-28 |
-12
-52 |
-28
-68 |
-85
-125 |
| 160 tot 180mm |
+480
+230 |
+305
+145 |
+106
+43 |
+54
+14 |
+25
0 |
+40
0 |
+63
0 |
+160
0 |
+250
0 |
+26
-14 |
+41
-22 |
+12
-28 |
-12
-52 |
-28
-68 |
-93
-133 |
| 180 tot 200mm |
+530
+240 |
+355
+170 |
+122
+50 |
+61
+15 |
+29
0 |
+46
0 |
+72
0 |
+185
0 |
+290
0 |
+30
-16 |
+47
-25 |
+13
-33 |
-14
-60 |
-33
-79 |
-105
-151 |
| 200 tot 225mm |
+550
+260 |
+355
+170 |
+122
+50 |
+61
+15 |
+29
0 |
+46
0 |
+72
0 |
+185
0 |
+290
0 |
+30
-16 |
+47
-25 |
+13
-33 |
-14
-60 |
-33
-79 |
-113
-159 |
Tabel 2: Maatafwijkingen voor assen.
| Kenletter -> |
c11 |
d9 |
f7 |
g6 |
h5 |
h6 |
h7 |
h9 |
h11 |
j6 |
j7 |
k6 |
n6 |
p6 |
s6 |
| 1 tot 3mm |
-60
-120 |
-20
-45 |
-6
-16 |
-2
-8 |
0
-4 |
0
-6 |
0
-10 |
0
-25 |
0
-60 |
4
-2 |
6
-4 |
6
0 |
10
4 |
12
6 |
20
14 |
| 3 tot 6mm |
-70
-145 |
-30
-60 |
-10
-22 |
-4
-12 |
0
-5 |
0
-8 |
0
-12 |
0
-30 |
0
-75 |
6
-2 |
8
-4 |
9
1 |
16
8 |
20
12 |
27
19 |
| 6 tot 10mm |
-80
-170 |
-40
-76 |
-13
-28 |
-5
-14 |
0
-6 |
0
-9 |
0
-15 |
0
-36 |
0
-90 |
7
-2 |
10
-5 |
10
1 |
19
10 |
24
15 |
32
23 |
| 10 tot 18mm |
-95
-205 |
-50
-93 |
-16
-34 |
-6
-17 |
0
-8 |
0
-11 |
0
-18 |
0
-43 |
0
-110 |
8
-3 |
12
-6 |
12
1 |
23
12 |
29
18 |
39
28 |
| 18 tot 30mm |
-110
-240 |
-65
-117 |
-20
-41 |
-7
-20 |
0
-9 |
0
-13 |
0
-21 |
0
-52 |
0
-130 |
9
-4 |
13
-8 |
15
2 |
28
15 |
35
22 |
48
35 |
| 30 tot 40mm |
-120
-280 |
-80
-142 |
-25
-50 |
-9
-25 |
0
-11 |
0
-16 |
0
-25 |
0
-62 |
0
-160 |
11
-5 |
15
-10 |
18
2 |
33
17 |
42
26 |
59
43 |
| 40 tot 50mm |
-130
-290 |
-80
-142 |
-25
-50 |
-9
-25 |
0
-11 |
0
-16 |
0
-25 |
0
-62 |
0
-160 |
11
-5 |
15
-10 |
18
2 |
33
17 |
42
26 |
59
43 |
| 50 tot 65mm |
-140
-330 |
-100
-174 |
-30
-60 |
-10
-29 |
0
-13 |
0
-19 |
0
-30 |
0
-74 |
0
-190 |
12
-7 |
18
-12 |
21
2 |
39
20 |
51
32 |
72
53 |
| 65 tot 80mm |
-150
-340 |
-100
-174 |
-30
-60 |
-10
-29 |
0
-13 |
0
-19 |
0
-30 |
0
-74 |
0
-190 |
12
-7 |
-18
-12 |
21
2 |
39
20 |
51
32 |
78
59 |
| 80 tot 100mm |
-170
-390 |
-120
-207 |
-36
-71 |
-12
-34 |
0
-15 |
0
-22 |
0
-35 |
0
-87 |
0
-220 |
13
-9 |
-20
-15 |
25
3 |
45
23 |
59
37 |
93
71 |
| 100 tot 120mm |
-180
-400 |
-120
-207 |
-36
-71 |
-12
-34 |
0
-15 |
0
-22 |
0
-35 |
0
-87 |
0
-220 |
13
-9 |
-20
-15 |
25
3 |
45
23 |
59
37 |
101
79 |
| 120 tot 140mm |
-200
-450 |
-145
-245 |
-43
-83 |
-14
-39 |
0
-18 |
0
-25 |
0
-40 |
0
-100 |
0
-250 |
14
-11 |
-22
-18 |
28
3 |
52
27 |
68
43 |
117
92 |
| 140 tot 160mm |
-210
-460 |
-145
-245 |
-43
-83 |
-14
-39 |
0
-18 |
0
-25 |
0
-40 |
0
-100 |
0
-250 |
14
-11 |
-22
-18 |
28
3 |
52
27 |
68
43 |
125
100 |
| 160 tot 180mm |
-230
-480 |
-145
-245 |
-43
-83 |
-14
-39 |
0
-18 |
0
-25 |
0
-40 |
0
-100 |
0
-250 |
14
-11 |
-22
-18 |
28
3 |
52
27 |
68
43 |
133
108 |
| 180 tot 200mm |
-240
-530 |
-170
-285 |
-50
-96 |
-15
-44 |
0
-20 |
0
-29 |
0
-46 |
0
-115 |
0
-290 |
16
-13 |
-25
-21 |
33
4 |
60
31 |
79
50 |
151
122 |
| 200 tot 225mm |
-260
-550 |
-170
-285 |
-50
-96 |
-15
-44 |
0
-20 |
0
-29 |
0
-46 |
0
-115 |
0
-290 |
16
-13 |
-25
-21 |
33
4 |
60
31 |
79
50 |
159
130 |
|